logopedzi.pl Profilaktyka Profilaktyka logopedyczna Co wpływa na rozwój mowy dziecka

Co wpływa na rozwój mowy dziecka

Rozwój mowy dziecka zależy od wielu czynników: funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, budowy narządów mowy, słuchu oraz środowiska, w którym dziecko się wychowuje. „Najlepszy i jedyny okres wykształcenia zdolności mowy, to pierwsze trzy lata. Jest to bezwzględny warunek prawidłowego rozwoju” (Hellbrugge, von Wimpffen). Wszystkie dzieci przechodzą te same fazy rozwoju w tej samej kolejności, zróżnicowane jest jednak tempo rozwoju a każda nabyta sprawność zależy od dojrzałości i gotowości układu nerwowego. Prawidłowa stymulacja otoczenia jest uzupełnieniem wówczas, gdy wyposażenie noworodka w odruchy fizjologiczne i funkcje rozwijające się dzięki nim, są prawidłowe.

Okres prenatalny i okołoporodowy.

Zgodnie z badaniami neonatologów zawiązki układu nerwowego widoczne są już w 13 dniu ciąży, a funkcje oddechowe i fonacyjne kształtują się do 3 miesiąca życia płodowego. W okresie prenatalnym rozwijają podstawowe organy odpowiedzialne za odbiór i nadawanie mowy. Występowanie w tym czasie niekorzystnych czynników działających na organizm matki, może doprowadzić do powstawania różnorodnych nieprawidłowości związanych z mową. Należy pamiętać, że im wcześniej zadziałają czynniki szkodliwe, tym uszkodzenia będą większe. Tak więc profilaktyka nastawiona na zapobieganie im, to dbałość o stworzenie optymalnych warunków w okresie ciąży, począwszy od pierwszych jej tygodni. Szczególną uwagę należy zwrócić na okres pierwszego trymestru.

Leki i używki przyjmowane przez matkę niekorzystnie działające na płód:

  • leki ototoksyczne (uszkadzające słuch) : neomycyna, streptomycyna, kanamycyna, gentamycyna itp.,
  • tetracyklina (żółte, słabe szkliwo i jego ubytki),
  • środki znieczulające i przeciwbólowe podawane matce (u dziecka wywołują zaburzenia oddychania),
  • narkotyki,
  • alkohol i nikotyna

Podstawowym i niezbędnym warunkiem decydującym o rozwoju mowy jest prawidłowy słuch. Organ słuchu, ucho, kształtuje się bardzo wcześnie i jest zmysłem najlepiej rozwiniętym w pierwszych trzech miesiącach, po urodzeniu zaś jest całkowicie dojrzały do pracy. Między 4 a 5 miesiącem życia płodowego dziecko zaczyna reagować na bodźce akustyczne. Odbiera ono charakterystyczne cechy dźwięków na drodze pozaakustycznej (melodię, akcent, rytm i natężenie dźwięków). W ten sposób przyswaja sobie cechy prozodyczne mowy. Rodząc się, noworodek dysponuje już ok. 3-miesięcznym doświadczeniem akustycznym! Szczególnie dobrze dziecko słyszy i rozpoznaje głos matki oraz uderzenia jej serca. Dzieci, do których matki w życiu płodowym mówiły w swoim języku ojczystym, a po ich urodzeniu w innym języku, przynależnym do danego terytorium, znacznie łatwiej uczyły się języka, z którym miały kontakt będąc w brzuchu u mamy.



.
Reklama